Dotacja PFRON na rozpoczęcie działalności: ile wynosi i od czego zależy

Czytasz, że dotacja PFRON (z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych) na rozpoczęcie działalności może wynieść nawet 138 tys. zł, i od razu układasz listę zakupów pod tę kwotę. A potem w urzędzie pracy możesz usłyszeć o kwocie kilka razy niższej… Tak bywa, bo ustawa wyznacza tylko górną granicę, a ile pieniędzy jest naprawdę, ustala Twój powiat.

Z tego wpisu dowiesz się, skąd w 2026 roku biorą się progi 55 i 138 tys. zł, kiedy możesz liczyć na wyższy, ile realnie dzielą urzędy, kto może złożyć wniosek, od czego zależy, czy przejdzie, i jakie terminy łatwo przegapić. Zasady konkretnych urzędów (Gliwice, Zabrze) pokazuję tylko jako przykład. Twój urząd może mieć inne.

Ile wynosi dotacja PFRON na rozpoczęcie działalności w 2026 roku?

To zależy od tego, na jak długo zobowiążesz się prowadzić firmę. Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (art. 12a ust. 1) zna dwa progi:

• do 6-krotności przeciętnego wynagrodzenia, jeśli zobowiązujesz się prowadzić firmę nieprzerwanie co najmniej 12 miesięcy,
• od 6- do 15-krotności przeciętnego wynagrodzenia, jeśli zobowiązujesz się do co najmniej 24 miesięcy.

Przeciętne wynagrodzenie to kwota z komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego (GUS) za poprzedni kwartał. Stosuje się ją od pierwszego dnia miesiąca po ogłoszeniu komunikatu (art. 2 pkt 4 ustawy). Za II kwartał 2026 r. wyniosło 9233,13 zł, a komunikat GUS ukazał się 11 sierpnia. Od 1 września 2026 r.:

• 6-krotność to 55 398,78 zł,
• 15-krotność to 138 496,95 zł.

Uwaga, te liczby nie są stałe. Zmieniają się po każdym kolejnym komunikacie GUS, więc przelicz je, zanim wpiszesz kwotę do wniosku.

Warunek dla obu progów: żadnych wcześniejszych pieniędzy na start

Dotację z PFRON dostaniesz tylko wtedy, gdy nie otrzymałeś wcześniej bezzwrotnych środków publicznych na ten cel, czyli publicznych pieniędzy na start firmy, których nie musiałeś oddawać. W ustawie ten warunek dotyczy obu progów, a nie tylko wyższego. Jeśli kiedyś wziąłeś na założenie firmy dotację z urzędu pracy, odpada i 55, i 138 tys. zł. To samo pisze PFRON na stronie o dotacji na rozpoczęcie działalności gospodarczej.

Co oznacza wybór wyższego progu?

Wyższa kwota to dłuższe zobowiązanie. Jeśli z przyczyn leżących po Twojej stronie naruszysz umowę, np. zamkniesz firmę przed czasem, oddajesz część dotacji. Jest proporcjonalna do dni, które zostały do końca 12 albo 24 miesięcy, i płacisz ją z odsetkami jak od zaległości podatkowych (art. 12a ust. 2 ustawy, § 7 ust. 2 pkt 2 lit. h i ust. 7 rozporządzenia w sprawie przyznania osobie niepełnosprawnej środków na podjęcie działalności).

Przykład: dostajesz 100 tys. zł i zobowiązujesz się do 24 miesięcy, a firmę zamykasz po 18. Do końca okresu zostaje mniej więcej jedna czwarta, więc oddajesz ok. 25 tys. zł plus odsetki. Odsetki liczy się od dnia, w którym dostałeś pieniądze, aż do dnia zwrotu, czyli tu za co najmniej 18 miesięcy.

Wyższa kwota to też większe zabezpieczenie zwrotu. W Gliwicach powiatowy urząd pracy (PUP) woli weksel podpisany przez co najmniej trzech poręczycieli, czyli osoby, które oddadzą pieniądze, jeśli Ty ich nie oddasz (do 38 tys. zł wystarczą dwie), albo blokadę lokaty na co najmniej 150% wnioskowanej kwoty przez 6 lat (§ 7 zasad PUP Gliwice). Przy 100 tys. zł dotacji oznacza to lokatę na co najmniej 150 tys. zł.

Dlaczego urząd może dać mniej, niż pozwala ustawa? Pula PFRON w powiecie

PFRON przekazuje pieniądze powiatom według algorytmu (art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy), a rada powiatu w uchwale decyduje, na które zadania je przeznacza (art. 35a ust. 3). Na dotacje na start zostaje tyle, ile rada zapisze w tej uchwale.

Rozpatrując wniosek, urząd bierze pod uwagę, ile pieniędzy z PFRON ma na ten cel w danym roku (§ 5 ust. 5 pkt 9 rozporządzenia). A tych pieniędzy bywa niewiele.

Gliwice w naborze na 2026 r. miały 250 000 zł na 5 dotacji dla mieszkańców miasta, czyli średnio 50 tys. zł na osobę, i 30 000 zł na 1 dotację dla mieszkańca powiatu gliwickiego. Zabrze w naborze w 2025 r. podało planowaną kwotę dotacji 35 000 zł. Wszystkie te kwoty są niższe od dzisiejszej 6-krotności, o 15-krotności nie wspominając.

Do tego kwotę ustalasz z urzędem w negocjacjach, a umowa mówi o wypłacie „w kwocie ustalonej w wyniku negocjacji” (§ 6 ust. 3 i § 7 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia). Zasady PUP Gliwice dodają, że wniosek może zostać uwzględniony w całości albo w części, a urząd może obciąć kwoty poszczególnych wydatków (§ 3 pkt 8 i § 4 pkt 1).

Dlatego planuj wydatki pod kwotę z ogłoszenia Twojego urzędu, a nie pod maksimum z ustawy. Jak ułożyć kosztorys, żeby suma zgadzała się z kwotą we wniosku, przeczytasz we wpisie Korekta wniosku o dotację: 5 błędów w kosztorysie i jak je poprawić.

Kto może dostać dotację z PFRON na działalność gospodarczą?

Wniosek złożysz, jeśli spełniasz trzy warunki (art. 11 ust. 1 i art. 12a ustawy, § 2 ust. 1 rozporządzenia):

• masz orzeczenie o stopniu niepełnosprawności (dowolnym), orzeczenie o niezdolności do pracy albo orzeczenie o niepełnosprawności wydane przed ukończeniem 16 lat (art. 1 ustawy),
• jesteś zarejestrowany w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo jako poszukujący pracy, który nie pozostaje w zatrudnieniu,
• zakładasz firmę pierwszy raz albo od zamknięcia poprzedniej minęło co najmniej 12 miesięcy.

„Niepozostający w zatrudnieniu” oznacza, że nie pracujesz na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego ani umowy o pracę nakładczą (art. 2 pkt 51 ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia). Umowa zlecenia czy o dzieło nie jest takim zatrudnieniem. Wyklucza jednak status bezrobotnego, bo ustawa liczy ją jako „inną pracę zarobkową” (art. 2 pkt 1 i 9), więc wtedy rejestrujesz się jako poszukujący pracy.

Rejestracja jako poszukujący pracy ma znaczenie dla osób z rentą. Renta z tytułu niezdolności do pracy to stałe źródło dochodu, więc zamyka drogę do statusu bezrobotnego (art. 2 pkt 1 i pkt 42 lit. a tej ustawy), ale nie do rejestracji jako poszukujący pracy. Tak opisuje to np. PUP w Gliwicach na stronie dla osób z niepełnosprawnością.

Wniosek składasz na druku Wn-O (wzór jest w załączniku do rozporządzenia) w urzędzie, w którym jesteś zarejestrowany (§ 3 ust. 1 i 3 rozporządzenia). Firmy nie rejestrujesz przed przyznaniem dotacji. PFRON ostrzega, że przy odwrotnej kolejności wniosek nie zostanie rozpatrzony.

Jak urząd ocenia wniosek i od czego zależy decyzja?

Rozporządzenie wymienia, co urząd bierze pod uwagę (§ 5 ust. 5). Dla Ciebie najważniejsze jest pięć rzeczy:

Jak urząd zamienia to na decyzję, ustala już sam. W Gliwicach zasady nie przewidują punktacji. Wniosek opiniuje pracownik urzędu, czasem po opinii doradcy zawodowego albo lekarza medycyny pracy, a gdy wniosków jest więcej niż pieniędzy, pierwszeństwo mają osoby dłużej zarejestrowane (§ 3 pkt 1 i 9 zasad PUP Gliwice).

Zabrze w 2025 r. oceniało wnioski kartą oceny dołączoną do ogłoszenia naboru: najwyżej 30 punktów, a do pozytywnej oceny trzeba było co najmniej 18. Punkty dawały m.in. rejestracja w urzędzie dłuższa niż 3 miesiące, lokal w Zabrzu, wkład własny powyżej 10% wnioskowanej kwoty i oferty cenowe na co najmniej połowę wydatków.

Zanim napiszesz wniosek, pobierz regulamin swojego urzędu i kartę oceny, jeśli urząd ją stosuje. Jak wygląda punktacja przy zwykłej dotacji z urzędu pracy, opisuje wpis Wniosek o dotację z urzędu pracy: punkty, próg i warunki oceny.

Terminy i ograniczenia, które zaskakują w praktyce

30 dni na odpowiedź, ale nie przed uchwałą rady powiatu

Urząd informuje o rozpatrzeniu wniosku w ciągu 30 dni od otrzymania kompletnego wniosku, ale nie wcześniej niż w dniu, w którym rada powiatu podejmie uchwałę o podziale pieniędzy z PFRON (§ 6 ust. 1 rozporządzenia). Jeśli złożysz wniosek, zanim uchwała zapadnie, na odpowiedź poczekasz dłużej.

Nabór na kilka dni i pula, która się kończy

Rozporządzenie nie każe urzędom ogłaszać naborów, ale część urzędów to robi. Gliwice przyjmowały wnioski na 2026 r. od 13 do 16 kwietnia, Zabrze w 2025 r. od 4 do 6 czerwca. W obu urzędach wniosków złożonych po terminie nie rozpatrywano, a w Gliwicach kolejność złożenia w trakcie naboru nie miała znaczenia.

Gdy pula na dany rok jest już rozdzielona, nie ma z czego sfinansować kolejnego wniosku. Myślisz o wniosku jesienią? Najpierw zadzwoń do urzędu i zapytaj, czy zostały jeszcze pieniądze. Dlaczego przy dotacjach wygrywa ten, kto jest gotowy przed startem naboru, wyjaśnia wpis Nabór zamknięty w dniu startu. Dlaczego w dotacjach wygrywa przygotowanie, a nie refleks.

Teren działalności może być ograniczony do powiatu

Urząd może też zawęzić teren, na którym prowadzisz firmę. Zasady PUP Gliwice dopuszczają dotację tylko na działalność w Gliwicach i powiecie gliwickim (§ 4 pkt 2). Jeśli świadczysz usługi z dojazdem do klienta, zapytaj w urzędzie, jak rozumie taki zapis, zanim opiszesz we wniosku obszar działania. I sprawdź, czy Twój urząd w ogóle ma podobną zasadę.

Zanim usiądziesz do wniosku, zapytaj w urzędzie o:

Najczęstsze pytania o dotację PFRON 2026

Pamiętaj

Progi z ustawy mówią, ile najwyżej może dać urząd, a nie ile da. Zacznij od telefonu do swojego urzędu pracy: zapytaj o pulę, nabór i zasady oceny, a dopiero potem wybierz 12 albo 24 miesiące i ułóż kosztorys. Jeśli chcesz, żebyśmy sprawdzili zasady Twojego urzędu i Twój plan wydatków, napisz do nas przez stronę Kontakt.